Kilkaset metrów od plaży w Ińsku zaczyna się zupełnie inny świat – stromy, pofałdowany teren porośnięty starymi bukami, między którymi leżą potężne głazy narzutowe. Rezerwat Przyrody Kamienna Buczyna to niewielki, bo liczący niespełna 12 hektarów obszar chroniony od 1985 roku, który pokazuje jak wyglądał krajobraz moreny czołowej tysiące lat temu. To miejsce dla tych, którzy lubią spacery z pewną dozą wyzwania – różnice wysokości sięgają tu 23 metrów, więc momentami trzeba się trochę wspinać.
- stare buki w malowniczym lesie
- unikalne głazy narzutowe
- różnice wysokości zapewniające wyzwanie
- bogactwo flory i fauny
- piękne widoki nad jeziorem Ińsko
Morena czołowa nad Jeziorem Ińsko – co to właściwie znaczy
Rezerwat leży na północno-wschodnim brzegu jeziora Ińsko, około 2 kilometry od centrum miasteczka. Teren ukształtował lądolód podczas ostatniego zlodowacenia – morena czołowa to materiał, który lodowiec zepchnął przed siebie jak buldożer. Efekt? Pagórkowaty krajobraz z gwałtownymi spadkami i wzniesieniami.
W zachodniej części rezerwatu wysokość wynosi zaledwie 130 metrów nad poziomem morza, podczas gdy północno-wschodnie fragmenty wznoszą się już na prawie 154 metry. Na takim niewielkim obszarze różnica robi wrażenie – idąc ścieżką wyraźnie czuć te wzniesienia i zjazdy.
Na terenie rezerwatu znajduje się osiem głazów narzutowych o obwodzie przekraczającym 4 metry. Największe z nich to prawdziwe pomniki glacjalne – kamienne pamiątki po lodowcu, który cofnął się stąd około 15 tysięcy lat temu.
Bukowy las z charakterem
Nazwa rezerwatu nie wzięła się znikąd. Dominują tu stare buki, które tworzą charakterystyczny półmrok nawet w słoneczne dni. Las to mieszanka trzech typów zbiorowisk leśnych – żyznej buczyny niżowej, kwaśnej buczyny i grądu subatlantyckiego. Dla przeciętnego spacerowicza różnice mogą być nieuchwytne, ale botanicy odnajdą tu ciekawe gatunki roślin chronionych i zagrożonych.
Oprócz buków rosną tu dęby, graby, brzozy i świerki. Część drzewostanu ma już pokaźny wiek – widać to po grubości pni i rozwiniętych koronach. Latem las daje przyjemny cień, jesienią zmienia się w paletę brązów i złota, a wiosną na leśnej ściółce pojawiają się pierwsze kwiaty.
Rezerwat wchodzi w skład Ińskiego Parku Krajobrazowego i znajduje się w granicach obszarów Natura 2000 – zarówno obszaru specjalnej ochrony ptaków „Ostoja Ińska”, jak i obszaru siedliskowego „Pojezierze Ińskie”. Gniazdują tu między innymi muchołówka mała i dzięcioł czarny, choć żeby je zobaczyć trzeba mieć cierpliwość i szczęście.
Ścieżka przyrodnicza przez rezerwat
Przez Kamienną Buczynę prowadzi oznakowana ścieżka przyrodnicza, która jest częścią dłuższego zielonego szlaku turystycznego „Wzniesienia Moreny Czołowej” biegnącego z Cieszyna Łobeskiego do Choszczna. Sam fragment przez rezerwat to spacer na godzinę, może trochę dłużej jeśli ktoś lubi zatrzymywać się przy ciekawszych głazach czy drzewach.
Ścieżka nie jest wymagająca technicznie, ale warto mieć wygodne obuwie – korzenie, kamienie i nierówny teren to standard. Po deszczu może być ślisko, szczególnie na zboczach opadających w stronę jeziora.
Szlak wiedzie wzdłuż brzegu jeziora Ińsko, więc co jakiś czas przez drzewa prześwitują błękitne taflę wody. W oddali widać Wyspę Sołtyski – również rezerwat przyrody, choć niedostępny dla turystów. Krajobraz jest naprawdę malowniczy, zwłaszcza gdy słońce przebija się przez korony buków.
Niedaleko rezerwatu przebiega słynna Wstęga Ińska – droga przez las bukowy z 55 zakrętami. To jedna z bardziej charakterystycznych atrakcji tego regionu, którą warto połączyć z wizytą w rezerwacie.
Dla kogo jest ten rezerwat
Kamienna Buczyna sprawdzi się jako cel spaceru dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym – maluszki mogą mieć problem z bardziej stromymi fragmentami. To też dobre miejsce dla osób, które lubią przyrodę i chcą zobaczyć coś więcej niż typowy nadmorski krajobraz.
Rezerwat jest udostępniony do celów edukacyjnych i turystycznych, więc często odwiedzają go grupy szkolne i uczestnicy warsztatów przyrodniczych. Latem, ze względu na bliskość ośrodków wypoczynkowych nad jeziorem Ińsko, bywa tu więcej ludzi.
Nie jest to miejsce na wielogodzinną wyprawę – raczej przyjemne urozmaicenie pobytu w okolicy. Można połączyć wizytę w rezerwacie z plażowaniem nad jeziorem (główna plaża znajduje się przy Aleji Spacerowej, niecały kilometr od początku rezerwatu) albo z eksploracją innych zakątków Ińskiego Parku Krajobrazowego.
Warto pamiętać – zasady w rezerwacie
Jak w każdym rezerwacie przyrody obowiązują tu ścisłe zakazy. Nie wolno zrywać roślin, płoszyć zwierząt, rozpalać ognisk, zostawiać śmieci czy schodzić ze szlaków. Psy wyłącznie na smyczy. Choć zasady są oczywiste, latem zdarza się, że turyści o nich zapominają – widać wtedy ślady po biwakach czy pozostawione odpady.
Teren rezerwatu jest naturalny i nie ma tu żadnej infrastruktury typu toalety, punkty gastronomiczne czy parkingi. Najbliższe zaplecze znajduje się w Ińsku – to niewielkie miasteczko, ale są tam sklepy, restauracje i miejsca noclegowe.
Jak dojechać i ile czasu zarezerwować
Rezerwat znajduje się około 1 kilometr na północny zachód od drogi wojewódzkiej łączącej Recz z Łobezem. Z centrum Ińska to niecałe 2 kilometry w kierunku północno-wschodnim. Najłatwiej dojść pieszo od plaży nad jeziorem – wystarczy iść wzdłuż brzegu ścieżką spacerową.
Dla zmotoryzowanych – można zaparkować w Ińsku (parking przy plaży lub w mieście) i przejść się pieszo. Dojazd bezpośrednio pod rezerwat jest możliwy drogami leśnymi, ale nie ma tam wyznaczonego parkingu.
Na sam spacer po rezerwacie warto przeznaczyć godzinę, maksymalnie półtorej jeśli ktoś chce dokładnie wszystko obejrzeć i pofotografować. Można to połączyć z dłuższą wędrówką zielonym szlakiem lub z wizytą w innych częściach Ińskiego Parku Krajobrazowego.
Wstęp do rezerwatu jest bezpłatny – teren jest ogólnodostępny przez cały rok. Nie ma godzin otwarcia ani bramek. Najlepiej odwiedzić rezerwat od wiosny do jesieni, kiedy las prezentuje się najciekawiej. Zimą też można, choć ścieżki mogą być zaśnieżone lub oblodzone.
Ińsko leży w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim. Z Szczecina to około 80 kilometrów na wschód, z Koszalina podobna odległość w kierunku południowo-wschodnim. Dojazd komunikacją publiczną jest możliwy – do Ińska kursują autobusy, choć połączenia nie są częste.